Thay đổi tư duy sản xuất, nền tảng của xây dựng nông thôn mới

Thứ bảy, 25/07/2020 - 16:40

Cách đây hơn 5 năm về trước, các sản phẩm nông nghiệp của Sơn La như ngô, sắn từng được coi là lợi thế của của địa phương, cho đến khi việc canh tác không còn bền vững đất đai bạc màu, thị trường mất giá, diện tích cây trên nương dần bị thu hẹp, bỏ hoang. Đứng trước những khó khăn làm thế nào thay thế cây trồng phù hợp, tỉnh Sơn La đã ban hành chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất dốc, chuyển từ các loại hoa màu kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả có giá trị cao. Kết quả là hôm nay, Sơn La đã từng bước vươn lên trở thành vùng cây ăn quả lớn nhất khu vực miền Bắc, giá trị nông sản ngày một tăng cao, đời sống người dân ngày một ổn định. Thay đổi về cách nhìn nhận, tuy duy sản xuất cũng là động lực để Sơn La vươn mình trong xây dựng NTM.


Sản xuất nhãn xuất khẩu tại Sông Mã
Trước cơn lũ lịch sử năm 2017, xã Nặm Păn, huyện Mường La chủ yếu dựa vào việc canh tác lúa nước, sau cơn lũ những cánh đồng giờ chỉ còn sỏi đá. Để đảm bảo cuộc sống cho người dân, chính quyền xã đã cải tạo lại diện tích đất sản xuất lúa, phân chia, cân đối cho người dân sản xuất lúa nước, đảm bảo an ninh lương thực tại chỗ. Tuy nhiên, đã phát triển bền vững, việc trồng cây ăn quả được xem là giải pháp trọng yếu.
Gia đình anh Lò Văn Quy ở bản Hốc, xã Nặm Păm là một trong nhiều hộ gia đình bị thiệt hại trong trận lũ lịch sử được hỗ trợ giống cây trồng, nên diện tích gần 1 ha, gia đình anh đã trồng 400 gốc xoài; với sự cần cù, chịu khó trong lao dộng sản xuất, học hỏi, áp dụng khoa học kỹ thuật, cây Xoài sinh trưởng, phát triển tốt, từ vườn Xoài này đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Điều đặc biệt là nhờ việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật mà trong 1 năm gia đình có thể thu được 2 lứa xoài. Đợt 1 đã thu hoạch xong trong tháng 6, đợt 2 sẽ thu hoạch vào tháng 8.
Anh Lò Văn Quy, bản Hốc, xã Nặm Păm, huyện Mường La, tỉnh Sơn La chia sẻ: Sau trận lũ lịch sử gia đình được hỗ trợ giống Xoài, gia đình đã đầu tư chăm sóc, có sự giúp đỡ hướng dẫn kỹ thuật của xã và huyện nên vườn Xoài đã thu hoạch được 2 năm, so với trồng Ngô và trồng sắn trước đây thì trồng cây Xoài hiệu quả hơn, cuộc sống của gia đình cũng ổn định từ sau trận lũ.
Gần 200 ha cây ăn quả và Sơn Tra đó là kết quả được huyện Mường La huy động để hỗ trợ tạo sinh kế cho người dân vùng lũ. Đối với những người dân quen với việc trồng ngô, sắn việc chuyển đổi sang trồng cây ăn quả gặp không ít khó khăn. Để đảm bảo cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt, chính quyền địa phương cũng thường xuyên cử cán bộ khuyến nông hướng dẫn nhân dân đầu tư, thâm canh chăm sóc cây trồng, đặc biệt là những kỹ thuật mới đối với cây Xoài. Giờ đây hình ảnh những người dân vùng lũ năm nào đang bọc từng quả xoài, chăm từng gốc cây đã không còn xa lạ. Chính việc thay đổi tư duy đã góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống cho người dân nhân dân, từ đó tạo động lực để Nặm Păn cải thiện diện mạo nông thôn.
Ông Lường Văn Hóa, Phó bí thư chi bộ bản Hốc, xã Nặm Păm, huyện Mường La cho biết: Trước đây bà con sản xuất nương rẫy thì chỉ trồng Ngô, trồng sắn, trồng cây ăn quả cũng trồng để đấy 7 – 8 năm mới có quả, sau trận lũ nhờ có chủ trương đưa cây xoài về cho bà con trồng trên đất dốc rất phù hợp, khuyến nông họ về hướng dẫn kỹ thuật trồng cây ăn quả, thấy rất hiệu quả, bà con chăm sóc cây cũng rất phát triển.
Không giống như Nặm Păm, xã Pi Tong có nhiều thuận lợi hơn trong việc phát triển nông nghiệp, đặc biệt là việc canh tác lúa nước. Không còn là hình ảnh “con trâu đi trước, cái cày đi sau”, sản xuất thô sơ mà việc canh tác đã được người dân sử dụng nhiều hơn máy móc nông nghiệp. Với một địa phương có đến 90% người dân dựa vào nông nghiệp đây được xem là giải pháp quan trọng để xã Pi Toong phát triển kinh tế xã hội. Đến nay, việc cơ giới hóa trong canh tác lúa nước đã được áp dụng đến 80%, góp phần cải thiện thu nhập người dân lên 18 triệu đồng/người/năm, đây cũng là cơ sở để Đảng bộ xã phấn đấu Pi Toong sẽ đạt chuẩn NTM trong năm 2023.
Ông Lường Văn Vui, Phó Chủ tịch UBND xã Pi Tong, Mường La, Sơn La nói: Từ trước đến nay bà con nhân dân xã lấy cây lúa nước làm chủ lực, đến nay bà con cũng biết ứng dụng máy cấy tay vào sản xuất thay cho sức trâu bò, góp phần cải thiện thu nhập, Chúng tôi xác định đến giai đoạn 2020-2025 xã có thể đạt chuẩn NTM.
Trong giai đoạn 2015-2020, sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản trên địa bàn huyện Mường La đã chuyển dịch theo hướng tích cực, đẩy mạnh phát triển cây ăn quả, giảm diện tích cây nông nghiệp ngắn ngày, tăng cường phát triển thủy sản. Đến nay tổng diện tích cây trồng đã tăng trên 500 ha, diện tích cây ăn quả tăng trên 3.000 ha so với đầu nhiệm kỳ, sản lượng thủy sản đạt gần 800 tấn. Đây chính là những động lực giúp Mường La có 3 xã đạt chuẩn NTM, tăng 2 xã so với mục tiêu đã đề ra. Đổi thay trong tư duy sản xuất NTM, nâng cao thu nhập cho người dân, cải thiện diện mạo nông thôn là những nhiệm vụ được Đại hội Đảng bộ huyện Mường La lần thứ XXI đưa ra. Phấn đấu đến năm 2025, Mường La có thêm 2 xã đạt chuẩn NTM, bình quân đạt 15 tiêu chí NTM/xã.
Ông Nguyễn Văn Tâm, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Mường La, tỉnh Sơn La nhấn mạnh: Thực hiện chủ trương của tỉnh, huyện Mường La xác định mục tiêu bền vững nhất đó là ổn định sản xuất cho bà con, từ việc khảo sát chất đất, địa hình đã lựa chọn giống xoài GL4 này, trồng từ năm 2017, đến năm 2019 đã cho thu hoạch, đặc biệt trong năm 2020 này đã có sản phẩm xuất khẩu, điều đó cho thấy hiệu quả cũng như việc thay đổi tư duy sản xuất cho bà con….
Mục đích cuối cùng của xây dựng nông thôn mới, đó là chất lượng cuộc sống của người dân ngày được nâng cao, trong đó việc giải quyết bài toán về thu nhập luôn được các địa phương trong tỉnh đặc biệt quan tâm. Đối với huyện Bắc Yên, việc tìm đáp áp cho bài toán này chính là phát triển nông nghiệp. Địa hình đồi núi dốc, chia cắt, phân hóa đa dạng lại được xem là lợi thế khi Bắc Yên có thể phát triển nhiều loại nông sản lợi thế địa phương. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất dốc chuyển từ diện tích hoa màu kém hiệu quả sang các loại cây ăn quả giá trị cao, đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất và hơn hết là thay đổi tư duy sản xuất chính người dân đã mang lại cho Bắc Yên nhiểu thành quả bước đầu. Đến nay, thu nhập của người dân đã ngày một nâng cao, nhiều sản phẩm nông sản địa phương đã có chỗ đứng trên thị trường, góp phần chung vào con số 11,6 tiêu chí bình quân trên xã mà Bắc Yên đã đạt được.
Ông Lê Văn Kỳ, Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên, Sơn La cho biết: Với sự nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc, huyện Bắc Yên hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM sớm hơn so với nhiệm kỳ cụ thể là năm 2018 có xã Mường Khoa, năm 2019 là xã Phiêng Ban. Đây cũng là tiền đề cho việc hoàn thành nông thôn mới trong những năm tiếp theo. Phấn đấu sẽ có thêm 1 xã đạt 14 tiêu chí năm 2020, và tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí…
Tại bản Kim Tân, xã Huy Bắc, huyện Phù Yên, việc nuôi dúi sinh sản và nuôi dúi lấy thịt đang là giải pháp mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Ưu điểm của mô hình nuôi dúi là tốn ít diện tích, thức ăn không quá cầu kỳ, giá thành phẩm ổn định, chính điều này đã giúp nhiều người dân có thu nhập hàng trăm triệu 1 năm. Ông Nguyễn Văn Huân, bản Kim Tân, xã Huy Bắc, Phù Yên, Sơn La kể: “Con dúi chúng tôi bán thì có 2/3 là dúi giống còn 1/3 là dúi thịt. Đối với thu nhập thì rõ ràng đầu vào con dúi nó thấp thì lợi nhuận so với con khác nó cao hơn, nuôi 200 con dúi sinh sản thì 1 năm trừ hết chi phí thì gia đình tôi cũng thu được ba đến 400 triệu”.
Bên cạnh nuôi dúi, người dân xã Huy Bắc còn tích cực phát triển chăn nuôi đàn gia súc, gia cầm tập trung đem lại hiệu quả kinh tế cao. Nhiều hộ gia đình đã đầu tư làm chuồng trại chăn nuôi, trồng cỏ voi, chủ động dự trữ nguồn thức ăn từ các phụ phẩm sản xuất nông nghiệp cho đàn gia súc về mùa đông, chủ động trong khâu tiêm phòng bệnh, phòng chống rét cho đàn gia súc. Nhờ đó đàn gia súc phát triển ổn định, với tổng đàn gia súc đạt gần 1.800 con, gia cầm gần 17.000 con. Việc phát triển chăn nuôi đúng hướng đã giúp nhiều hộ dân thoát nghèo, có thêm thu nhập, cải thiện đời sống vật chất ở nông thôn.
Ông Đinh Văn Luân, bản Suối Làng, xã Huy Bắc, Phù Yên, Sơn La cho biết: Tốt nhất mùa đông mình phải lấy rơm, mình phải trồng cỏ voi, bản thân tôi di chuyển từ lòng hồ vào, Nhà nước đã hỗ trợ cho 1 cặp bò, thì gia đình nuôi và rất là mừng
Tính đến hết năm 2019, xã Huy Bắc đã đạt thu nhập bình quân 32 triệu/người/năm, đó là thành quả đến từ sự thay đổi tư duy, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi, sản xuất của người dân. Qua đó giúp xã Huy Bắc hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM trong năm 2019, tạo tiền đề để xã tiếp tục nâng cao hơn các tiêu chí trong thời gian tiếp theo. Ông Bạc Cầm Đoàn- Bí thư Đảng ủy, xã Huy Bắc, Phù Yên, Sơn La cho hay: Cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp là việc làm quan trọng trong việc sản nông nghiệp, để hoàn thành mục tiêu nông thôn mới là đây việc làm quan trọng là việc nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích….
Thực tế cho thấy, phát triển kinh tế hộ nhỏ lẻ, hộ gia đình đã trở nên không còn phù hợp với nền nông nghiệp hiện đại, đòi hỏi một mô hình mới để hình thành chuỗi giá trị sản xuất. Từ năm 2017, tỉnh Sơn La đã đề ra nhiều chính sách hỗ trợ hình thành các HTX kiểu mới, hoạt động theo Luật HTX 2012. Đến nay, tỉnh Sơn La đã có 480 HTX, tổ hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp trong tổng số hơn 600 HTX, liên hiệp HTX. Tổng số thành viên hợp tác xã là trên 29.000 thành viên, Doanh thu bình quân ước đạt hơn 900 triệu đồng/HTX/năm; Lãi bình quân ước đạt hơn 110 triệu đồng/HTX/năm; Thu nhập bình quân của thành viên 3,5 triệu đồng/tháng/HTX. Việc hình thành các HTX cũng đóng góp vai trò quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới ở các địa phương. Số lượng hợp tác xã tăng mạnh đã góp phần đa dạng ngành nghề, quy mô, trình độ sản xuất. Hiệu quả hoạt động được nâng lên, tạo công ăn việc làm và nâng cao thu nhập, phát huy được tiềm năng và thế mạnh ở địa phương, có đóng góp cho ngân sách nhà nước.
Anh Mè Văn Triết, bản Tủm, xã Chiềng Khoi, Yên Châu, Sơn La nói: Trước kia thì sản phẩm của mình phải bán qua các HTX khác, thì mình cũng vận động các bà con trong bản thành lập HTX để bao tiêu sản phẩm.
Chính những HTX cũng đã định hướng giúp những xã viên thay đổi tư duy trong sản xuất, áp dụng nhiều hơn các quy trình an toàn như VietGap, Global Gap hay tiêu chuẩn hưu cơ. Từ đó, nâng cao giá trị sản phẩm nông sản, tạo thu nhập ổn định và bền vững cho xã viên. Bà Phạm Thùy Trang, Giám Đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Bảo Minh, Chiềng Khoong, Sông Mã, Sơn La tâm sự: Tôi đã tuyên truyền cho các thành viên sản xuất nhãn phải có quy trình thứ nhất không được phun thuốc trừ cỏ, phun thuốc bảo vệ thực vật phải đúng trong danh mục cho phép, để mang ra thị trường sảm phẩm phải đủ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bản thân tôi cũng đã định hướng với hợp tác xã, tôi đã kết nối với với siêu thị như: Bic C, VinMax để tiêu thụ sản phẩm cho các thành viên.
Có thể nói, thay đổi tư duy trong sản xuất sẽ tạo thu nhập ổn định cho người dân, từ đó tạo động lực xây dựng NTM tại các địa phương. Đến nay, toàn tỉnh đã có 41 xã/188 đạt tiêu chí số 10 về thu nhập trong bộ tiêu chí quốc gia xây dựng NTM, đạt tỷ lệ 21,8%. Trong thời gian tới, tỉnh Sơn La sẽ tập trung phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông lâm nghiệp, thủy sản để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân; xây dựng các chương trình, đề án, nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp có ảnh hưởng rộng, tính ứng dụng cao; xây dựng và phát triển thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp thế mạnh, mở rộng diện tích sản xuất hàng hóa áp dụng các tiêu chuẩn an toàn; chú trọng phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, liên kết sản xuất, chế biến, bao tiêu sản phẩm; bảo tồn và phát triển các làng nghề, ngành nghề nông thôn và triển khai có kết quả Chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Phấn đấu đến hết năm 2020, sẽ có 49 xã đạt chuẩn về thu nhập, đến năm 2025 con số này sẽ tăng lên trên 90 xã.
Đồng chí Lò Minh Hùng,  Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La nhấn mạnh: Có thể nói để xây dựng nông thôn mới bền vững quan trọng nhất là phải gắn với sản xuất, thì người dân mới có nguồn lực, tham gia đóng góp xây dựng NTM. Thứ 2 thực hiện đúng phương châmDân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và nhà nước chỉ dẫn dắt thì người dân mới phát huy vai trò chủ thể.
Với những kinh nghiệm thực tiễn thu được, đối với tỉnh Sơn La trong xây dựng NTM, các tiêu chí không phải là mục tiêu hàng đầu, mà đólà nông thôn phải phát triển bền vững, người dân thực sự được hưởng những thành quả mà nông thôn mới đem lại. Trong đó việc thay đổi căn bản, các nghĩ, cách làm, trong sản xuất chính là điều mà người dân Sơn La đang làm. Cho dù, nông thôn mới là một chặng đường dài không có điểm kết thúc, nhưng với những con người mới, tuy duy sản xuất mới, nền nông nghiệp Sơn La đang mang lại những giá trị lớn, góp phần chung vào công cuộc xây dựng NTM tại các địa phương./.
Trung Hiếu

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc (0)

Lịch phát sóng truyền hình
Lịch phát sóng phát thanh

Thời tiết

Thời tiết:

22°C - 36°C

Đêm không mưa, ngày nắng

TỶ GIÁ NGOẠI TỆ

Mã NT Mua Bán
USD
AUD
HKD

GIÁ VÀNG: ĐVT: tr.đ/lượng

Địa điểm Mua Bán
TP HCM
Hà Nội

ĐÀI PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH SƠN LA

Trang thông tin điện tử Đài Phát thanh - Truyền hình Sơn La. Giấy phép thiết lập số: 39/GP-TTĐT cấp ngày 10/9/2014

Trụ sở: Tổ 01, Phường Quyết Thắng, TP Sơn La, tỉnh Sơn La.

Điện thoại: 022 3852430 - Fax: 022 3853559- Email: ptthsla@sonla.gov.vn

Ghi rõ nguồn "Sonlatv.vn" khi trích dẫn tin từ địa chỉ này.

Thống kê truy cập

Số người đang xem: 748

Số lượt người xem: 615.088