Liên kết sản xuất trong xây dựng nông thôn mới

Thứ tư, 15/07/2020 - 11:45

Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, liên kết 4 nhà "Nhà nông - Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp" từ lâu được xem là xu thế phát triển tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại và bền vững. Những năm gần đây, tại Sơn La mô hình này được coi là đòn bẩy thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của sản xuất nông nghiệp, góp phần thay đổi tư duy, nhận thức phát triển kinh tế nông nghiệp của nhiều cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân trong toàn tỉnh.

Gia đình ông Lò Văn Hoạch ở bản Co Cại, xã Mường É, huyện Thuận Châu có thửa đất dốc rộng khoảng 6000 m2. Những năm trước kia, mảnh đất này chỉ để trồng cây sắn, thu nhập không đáng kể.  Đầu năm 2017 được địa phương tuyên truyền ông đã tự phá bỏ cây sắn và chuyển sang trồng 300 gốc chanh leo. Vụ đầu tiên, vườn chanh leo của ông cho thu nhập khoảng 40 triệu đồng - cao hơn rất nhiều so với việc trồng sắn trước khi. Bước sang mùa thu hoạch năm nay,  gia đình Hoạch đã thu về trên 100 triệu đồng.
Ông Lò Văn Hoạch, bản Co Cại, xã Mường É, huyện Thuận Châu chia sẻ: "Từ khi trồng cây chanh leo, Đảng, nhà nước hỗ trợ bảo rằng trồng thí điểm ở đây thì nhà nước cho không cây giống, còn phân thì gia đình phải tự đầu tư. M mình đã trồng rồi, mình biết nó hiệu quả kinh tế  nên mai kia mình phải đầu tư làm thêm. Sang năm phải làm thêm nữa" 
Những năm trước, tại các bản, xã nghèo của Sơn La, có nhiều chương trình hỗ trợ người dân vùng cao giảm nghèo bằng cách hỗ trợ tiền trực tiếp. Thế nhưng hiệu quả chưa cao, người dân hết tiền là tái nghèo. Trăn trở trước vấn đề này, các ngành, địa phương đã tham mưu cho tỉnh đã xây dựng, ban hành nhiều chính sách hỗ trợ bà con tận dụng tiềm năng, sức lao động để thoát nghèo, làm giầu. Thuận Châu là một trong những huyện tiêu biểu của Sơn La triển khai các chính sách giúp bà con phát triển sản xuất, tiêu thụ nông sản. Thực hiện Quyết định số 3527/2014 của UBND tỉnh Sơn La về Đề án triển khai thực hiện chính sách khuyến khích phát triển sản xuất và tiêu thụ nông sản giữa nông dân với các đối tác kinh tế khác trong nông nghiệp, nông thôn, huyện Thuận Châu đã tuyên truyền vận động, hướng dẫn cho bà con nơi đây trồng thí điểm giống chanh leo dưới sự bảo trợ của của Công ty Nafoods Tây Bắc. Sau một thời gian thí điểm đạt những kết quả khả quan, bà con đã thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Ông Trần Hữu Hùng, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Thuận Châu cho biết: "Cái mô hình thực hiện theo chuỗi liên kết này nó có cái rất hay vì thứ nhất nó có sự bao tiêu sản phẩm của Công ty Nafoods Tây Bắc. Công ty bao tiêu sản phẩm cho bà con với giá bảo hành, bảo hiểm. Có thể giá thị trường của chanh leo rất thấp , thậm chí là 2-3 nghìn nhưng Công ty vẫn mua đến 4500 đồng. Đó là giá bảo hành, bảo hiểm, giá thấp nhất. Ngoài ra Công ty còn phân loại sản phẩm và mua theo giá thị trường. Về cơ bản nó mang tính chất bền vững cho bà con nhân dân. Không sợ việc được mùa mất giá cũng như được giá mất mùa. Nó ảnh hưởng đến việc bà con sản xuất ra không có đầu ra, bà con bị tổn thất về kinh tế. Sinh kế của bà con bị ảnh hưởng lớn. Mô hình này tôi thấy hợp với địa bàn huyện Thuận Châu và có thể nhân rộng ra".
Chuỗi liên kết với sự tham gia chặt chẽ của "4 nhà" đã giúp bà con các dân tộc trên địa bàn tỉnh Sơn La xóa đói, giảm nghèo và vươn lên làm giàu. Ông Trần Hữu Hùng, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Thuận Châu nói: "Đối với quy trình trồng chanh leo như thế này thì cơ bản là thực hiện theo Quyết định 4781 của Bộ NN và PTNT về thực hiện chuỗi giá trị , sổ tay hướng dẫn nông thôn mới. Trong đó Bộ có hướng dẫn thực hiện sản xuất, hỗ trợ sản xuất theo chương trình nông thôn mới thì phải hỗ trợ theo chuỗi. Nghĩa là phải gắn từ sản xuất, từ đầu vào giống cho đến đầu ra là tiêu thụ sản phẩm. Doanh nghiệp, đơn vị Hợp tác xã là phải liên kết với người dân để gắn từ lúc cung cấp giống cho đến lúc bao tiêu sản phẩm, xúc tiến thương mại. Quy hoạch vùng trồng. Mã số vùng trồng. Xuất xứ nguồn gốc để sau này xây dựng vùng nguyên liệu."   
Cái được của chính sách này là nhà nước và nhân dân cùng làm. Khi người dân đã tự chủ đăng ký, xác định bỏ vốn đầu tư trồng những vườn cây ăn quả theo mô hình chuỗi liên kết, họ cũng trách nhiệm hơn với vườn quả nhà mình. Họ không còn thụ động ngồi chờ sự hỗ trợ theo kiểu cho không của nhà nước nữa. Thông qua các mô hình liên kết này, giúp người dân có thu nhập ổn định, bền vững hơn, từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội các xã, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới.
Những cây nhãn được gia đình anh Hoàn, bản C5, xã Chiềng Khoong trồng từ năm 1987. Tuy nhiên nhãn chỉ thực sự mang lại hiệu quả kinh tế khi năm 2012 anh Hoàn mạnh dạn cắt tỉa những cây nhãn cũ ghép giống nhãn mới. Để học hỏi kỹ thuật chăm sóc nhãn cũng như tìm đầu ra cho quả nhãn, anh Hoàn đã tham gia vào HTX dịch vụ nông nghiệp Bảo Minh – xã Chiềng Khoong. Với 2 ha nhãn ghép, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP của HTX nên toàn bộ sản lượng nhãn khoảng 20 tấn đã nhiều có doanh nghiệp, thương lái đến tìm mua. Anh Lê Công Hoàn, bản C5, xã Chiềng Khoong, huyện Sông Mã nói: “Từ khi tham gia vào HTX việc chăm sóc cây nhãn cũng có kỹ thuật hơn, bón phân, phun thuốc cũng phải đảm bảo thời gian cách ly. Đầu ra của quả nhãn cũng có nhiều người tìm mua hơn.”
HTX dịch vụ nông nghiệp Bảo Minh được thành lập từ 3/2018, gồm 11 thành viên chính thức, với 36 ha đất canh tác. Sản phẩm chủ lực là nhãn lồng VietGAP, xen canh là những loại cây ăn quả hiệu quả cao như bưởi diễn, cam… Từ việc sản xuất an toàn, uy tín nên nhiều năm trở lại đây, sản phẩm của các HTX luôn được nhiều doanh nghiệp, HTX đặt mua ngay từ đầu vụ, giúp các thành viên HTX yên tâm sản xuất. Ông Lê Danh Phúc, Phó Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Bảo Minh, huyện Sông Mã cho biết: “Nhãn mà tôi sản xuất bao nhiêu năm nay đều không mất mùa là khi chăm sóc cây và thu hoạch lúc nào cũng trung bình thì lượng Nhãn lúc nào cũng được không vụ nào mất, quả Nhãn lúc nào cũng được to, đẹp, nếu mình thu một năm mà sai quá sang năm nó kém.Mong muốn đến cuối vụ bình quân cho bà con được giá 20 nghìn/kg thì bà con phấn khởi, được mùa, được giá.”
Những năm gần đây Sông Mã được coi là “vựa nhãn” lớn của cả nước với diện tích 7.000 ha. Hiện toàn huyện có 19 HTX sản xuất nông nghiệp, trong đó có 17 HTX đã được cấp giấy chứng nhận VietGAP, diện tích 440,5 ha sản lượng khoảng 4.400 tấn. Để gắn kết các HTX với các doanh nghiệp, thương nhân tiêu thụ, chế biến sản phẩm, hàng năm huyện Sông Mã đều phối hợp với các sở, ngành của tỉnh đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, quảng bá, mời gọi các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đến khảo sát, ký kết các hợp đồng, hình thành các chuối liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND huyện Sông Mã, Sơn La cho biết: Với sản lượng dự kiến năm 2020 sản phẩm Nhãn của Sông Mã là 50 nghìn tấn, hiện nay chúng tôi cũng đang tập trung phối hợp với các sở, ngành của tỉnh tổ chức họp báo và mời các đơn vị doanh nghiệp có chứ năng bao tiêu sản phẩm, và các thương nhân trong và ngoài tỉnh đến khảo sát vùng nguyên liệu và có hợp đồng với các HTX và nông dân trồng Nhãn…
Từ việc xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm bền vững, đời sống người dân nhiều vùng nông thôn huyện Sông Mã đã có sự thay đổi rõ rệt. Hình ảnh những ngôi nhà biệt thự mọc giữa cây ăn quả xuất hiện ngày càng nhiều hơn, là động lực, nguồn lực quan trọng để Sông Mã đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.
Khi mới triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, huyện Bắc Yên gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, hầu hết các xã chỉ đạt từ 1-3 tiêu chí, thậm chí có xã “trắng” tiêu chí. Xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của cả hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở,  huy động nhiều nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đời sống và sản xuất của nhân dân. Tại các xã vùng cao của huyện, yếu tố vị trí địa lý không thuận lợi, điều kiện giao thông đi lại khó khăn, kinh tế chậm phát triển, trình độ nhận thức của nhân dân không đồng đều… là những rào cản lớn để xây dựng nông thôn mới tại các xã này. Chính vì vậy, tập trung phát triển kinh tế, từng bước nâng cao đời sống vật chất tình thần cho nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, xuyêt suốt của quá trình xây dựng nông thôn mới đang được cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung thực hiện. Trong phát triển kinh tế tại các xã vùng cao, ngoài chăn nuôi đại gia súc, trồng cây ăn quả, đặc biệt là cây sơn tra, (hay còn gọi là cây táo mèo) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần tạo thu nhập cho người dân, đồng thời phát triển và bảo vệ vốn rừng.  Đặc biệt tại Triển lãm Hoa quả thành phố Hồ Chí Minh năm 2009, quả sơn tra Bắc Yên được xếp hạng là một trong 50 trái cây ngon nhất Việt Nam. Để phát triển diện tích cây sơn tra, huyện Bắc Yên đang chú trọng phát triển các chuỗi liên kết trồng và tiêu thụ cây sơn tra, chuyển cây sơn tra thành cây trồng chủ lực, xóa nghèo bền vững cho người dân.
Với diện tích khoảng 1 ha cây sơn tra mọc tự nhiên, mỗi năm cho gia đình Thào A Mua thu nhập 20 triệu đồng. Có thu nhập từ cây sơn tra, những năm gần đây ông Mua cùng nhiều hộ dân trong xã đang chuyển đổi hàng trăm ha đất canh tác kém hiệu quả sang trồng cây sơn tra. Ông Thào A Mua, bản Sồng Chống, xã Xím Vàng, huyện Bắc Yên nói: Cây táo mèo này đã có từ lâu, vườn nhà mình nhiều cây mọc tự nhiên, có quả hái bán cho hợp tác xã. So với những cây trồng khác, cây sơn tra dễ trồng, lớn nhanh, bây giờ có người thu mua nhiều, gia đình mình cũng trông thêm nhiều cây sơn tra.
Trước đây, sản lượng sơn tra bà con thường bán trôi nổi trên thị trường, giá cả bấp bênh, thì đến nay xã Xím Vàng đã thành lập được Hợp tác xã Nông nghiệp Xím Vàng với 10 thành viên tham gia, làm đầu mối thu mua quả sơn tra. Ông  Mùa A Nủ, Giám đốc HTX Nông nghiệp Xím Vàng, huyện Bắc Yên tâm sự: So với các vườn khác mình được đi thăm mấy huyện, mấy tỉnh, trong Mù Cang Chải, Yên Bái; huyện Thuận Châu, Sông Mã, táo ở đây là ngon nhất. Mình thành lập hợp tác xã này để thu mua cho bà con nông dân.
Xã Xím Vàng có 485 ha cây Sơn Tra, trong đó gần 200 ha đang cho thu hoạch. Nghị quyết đại hội Đảng bộ xã Xím Vàng, nhiệm kỳ 2020-2025, đã đặt ra mục tiêu và giải pháp tập trung phát triển diện tích cây táo Sơn Tra lên 610 ha. Huyện cũng đã thành lập lập được các HTX, doanh nghiệp thực hiện mua và bao tiêu sản phẩm, cung cấp giống là cây sơn tra ghép cho bà con nông dân. Cây Sơn Tra giờ đây đã trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình đồng bào dân tộc Mông. Góp phần thay đổi rõ nét đời sống kinh tế - xã hội các xã vùng cao huyện Bắc Yên.
Hiện nay, huyện Bắc Yên có tổng diện tích trên 2.500 ha cây sơn tra; trong đó, có hơn 380 ha diện tích sơn tra tự nhiên và diện tích sơn tra còn lại do người dân trồng. Cây sơn tra ở Bắc Yên tập trung chủ yếu tại các xã vùng cao như Làng Chếu, Háng Đồng, Xím Vàng, Hang Chú, Tà Xùa. Huyện Bắc Yên xác định sơn tra là cây chủ lực của nhân dân vùng cao trong việc xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế; ngoài việc cho thu nhập cao, cây sơn tra còn góp phần phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, tăng độ che phủ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái.
Để phát triển các chuỗi liên kết sản xuất và xây dựng nông thôn mới, những năm qua, tỉnh Sơn La đã đẩy mạnh  chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng chuyển từ  sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ tự phát sang sản xuất tập trung, quy mô lớn theo hướng sản xuất hàng hóa và khai thác có hiệu quả tiềm năng lợi thế của địa phương. Thực hiện chủ trương và các chính sách hỗ trợ của Trung ương, tỉnh Sơn La đã ban hành các Nghị quyết thông qua đề án phát triển cây ăn quả; Nghị quyết ban hành chính sách hỗ trợ phát triển các loại cây trồng, vật nuôi, thủy sản và chế biến, tiêu thụ nông sản thực phẩm an toàn trên địa bàn tỉnh; đồng thời triển khai hàng loạt chính sách hiệu quả thu hút đầu tư vào sản xuất, bảo quản, chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu các sản phẩm nông sản chủ yếu của tỉnh. Toàn tỉnh đã hình thành được 119 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông sản gồm: Rau, quả, cà phê, chè, thịt lợn, thủy sản và mật ong an toàn. Đồng thời, thu hút các doanh nghiệp đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến gắn với vùng nguyên liệu, như: Nhà máy chế biến sữa; Nhà máy chế biến đường ; Nhà máy chế biến sâu tinh chế cà phê từ sản phẩm cà phê Sơn La; 2 nhà máy chế biến tinh bột sắn; Nhà máy chế biến chanh leo, rau, củ, quả xuất khẩu; Nhà máy chế biến cao su Sơn La... Hỗ trợ, khuyến khích thành lập 452 doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động về lĩnh vực nông nghiệp. Các doanh nghiệp, hợp tác xã đã và đang áp dụng khoa học công nghệ cao trong sản xuất như: Nhà lưới, nhà kính, hệ thống tưới tiết kiệm, kho lạnh, áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp tốt... tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động địa phương, đặc biệt là lao động các vùng nông thôn.
Đồng chí Lò Minh Hùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La nhấn mạnh: Các doanh nghiệp, HTX có vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển nông nghiệp Sơn La, đối với việc phát triển các HTX, Liên hiệp HTX sẽ là cầu nối cho các hộ nông dân, thành viên, trong quá trình sản xuất, chế biến nông sản. Nó thể hiện trên các mặt như: các hộ thành viên HTX được cung ứng vật tư đầu vào, được áp dụng khoa học công nghệ, cùng sản xuất 1 mặt hàng, từ đó quy mô sản xuất, năng xuất, chất lượng, quy mô lớn, thuận lợi cho việc tiêu thụ; thứ hai các hộ gia đình, thành viên HTX không làm được là chế biến, sơ chế, bảo quản sản phẩm”
Phát triển các HTX, Liên hiệp HTX, Tổ hợp tác sản xuất nông nghiệp, đồng thời thu hút các doanh nghiêp đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến gắn với vùng nguyên liệu và xuất khẩu nông sản… đang tạo ra những mối liên kết bền vững trong sản xuất nông nghiệp tại Sơn La, đồng thời các mối liên kết sản xuất nông nghiệp này đang làm thay đổi mạnh mẽ tư duy sản xuất nông nghiệp của bà con nông dân Sơn La, từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ sang quy mô sản xuất hàng hóa lớn, nâng cao giá trị trên 1 diện tích canh tác, từng bước mang lại cuộc sống ấm no cho các bản làng nông thôn mới của tỉnh.
An Hảo

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc (0)

Lịch phát sóng truyền hình
Lịch phát sóng phát thanh

Thời tiết

Thời tiết:

22°C - 36°C

Đêm không mưa, ngày nắng

TỶ GIÁ NGOẠI TỆ

Mã NT Mua Bán
USD
AUD
HKD

GIÁ VÀNG: ĐVT: tr.đ/lượng

Địa điểm Mua Bán
TP HCM
Hà Nội

ĐÀI PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH SƠN LA

Trang thông tin điện tử Đài Phát thanh - Truyền hình Sơn La. Giấy phép thiết lập số: 39/GP-TTĐT cấp ngày 10/9/2014

Trụ sở: Tổ 01, Phường Quyết Thắng, TP Sơn La, tỉnh Sơn La.

Điện thoại: 022 3852430 - Fax: 022 3853559- Email: ptthsla@sonla.gov.vn

Ghi rõ nguồn "Sonlatv.vn" khi trích dẫn tin từ địa chỉ này.

Thống kê truy cập

Số người đang xem: 157

Số lượt người xem: 551.576